Konjic je 19. i 20. juna 2026. godine bio domaćin Regionalne konferencije o
pčelarstvu, polinatorima i biodiverzitetu, koju je organizovalo Udruženje NODAS u
okviru projekta „BeeAlive 2 – Ublažavanje klimatskih promjena i razvoj pčelarstva“.
Konferencija je okupila predstavnike institucija, akademske zajednice, pčelarskih
udruženja, lokalnih zajednica i međunarodnih partnera iz Bosne i Hercegovine i
regiona s ciljem jačanja saradnje i unapređenja sektora pčelarstva u kontekstu
klimatskih promjena i zaštite okoliša.
Među učesnicima su bili predstavnici relevantnih ministarstava, uključujući
Ministarstvo za poljoprivredu, šumarstvo i vodoprivredu Zeničko-dobojskog kantona,
Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i ribarstva Republike Hrvatske, predstavnici
općina iz šest različitih klimatskih oblasti Bosne i Hercegovine, predstavnici
Veterinarskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, Poljoprivredno-prehrambenog i
Šumarskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, Poljoprivrednog fakulteta Univerziteta
u Banjoj Luci, predstavnici organizacija civilnog društva, te predstavnici brojnih
pčelarskih udruženja iz Bosne i Hercegovine.
Konferencija je bila prilika za predstavljanje rezultata projekta BeeAlive 2, koji se
danas prepoznaje kao jedan od najintegrisanijih i najšire postavljenih projekata u
Bosni i Hercegovini u oblasti pčelarstva, klimatske adaptacije i zaštite biodiverziteta.
Projekat je istovremeno djelovao na jačanje kapaciteta pčelara, pčelarskih udruženja
i jedinica lokalne samouprave, povezujući razvoj pčelarstva sa zaštitom prirodnih
resursa, upravljanjem prostorom i prilagođavanjem klimatskim promjenama.
Jedan od najznačajnijih rezultata projekta jeste uspostavljanje prvih naučno
utemeljenih lokalnih modela za provođenje važećih zakonskih i podzakonskih akata
u oblasti pčelarstva ali i zaštitu polinatora generalno. Ovo se postiglo kroz izradu
katastra pčelinje paše, GIS mapiranje medonosnih resursa i digitalizaciju podataka o
pčelarskom sektoru kao i istraživanjima o ekološkim prilikama uopšteno. U općinama
Tešanj, Milići, Berkovići i Livno izrađeni su četiri lokalna akciona plana za pčelarstvo
(LAPB), rezultat rada stručnjaka sa Poljoprivredno-prehrambenog i Šumarskog
fakulteta Univerziteta u Sarajevu koji objedinjuju sva pomenuta istraživanja I
preporuke, a čime su stvoreni konkretni alati za planiranje razvoja sektora na
lokalnom nivou. Ova iskustva predstavljaju model koji može poslužiti i drugim
lokalnim zajednicama u Bosni i Hercegovini.
Preporuke su testirane ali i sprovedene jer se važan segment projekta odnosio se na
unapređenje staništa za oprašivače kroz sadnju 25.000 sadnica autohtonih
medonosnih vrsta na područjima degradiranih šuma, klizišta i riječnih korita te u
urbanim područjima i privatnim parcelama.
Kroz projektne aktivnosti podršku je dobilo 50 korisnika putem grantova za
unapređenje pčelarske proizvodnje a udruženja su dobila opremu za proizvodnju
repromaterijala. Predstavnici općina, pčelarskih udruženja i pčelari učestvovali su u
nizu edukacija i stručnih obuka, a teme su obuhvatile zakonodavni okvir u
pčelarstvu, procese zagovaranja, jačanje upravljačkih kapaciteta udruženja,
unapređenje proizvodnje pčelinjih proizvoda, zaštitu pčela, klimatski pametno
pčelarstvo i održivo upravljanje medonosnim resursima.
Kroz stručna izlaganja i diskusije otvorene su teme održivog upravljanja pčelinjom
pašom, klimatski pametnog pčelarstva, unapređenja kvaliteta pčelinjih proizvoda,
procesa zagovaranja i umrežavanja, te jačanja saradnje između sektora šumarstva,
poljoprivrede i zaštite okoliša.
Na konferenciji su kroz stručna izlaganja i diskusije obrađene teme od pčelinje paše,
klimatskih promjena do procesa zagovaranja, finansiranja i klimatski pametnog
pčelarstva.
Učesnici su naglasili da bez sistemskog upravljanja podacima, kvalitetnog planiranja
i snažnijeg uključivanja stručne zajednice, uz multidisciplinarni i međusektorski
pristup koji uključuje širi krug relevantnih stručnjaka – uključujući ekologe, agronome,
šumarske inženjere, te druge eksperte iz oblasti upravljanja prirodnim resursima i
prostorom – neće biti moguće efikasno odgovoriti na izazove klimatskih promjena.
Istaknuta je potreba za daljim razvojem katastra pčelinje paše, uvođenjem pašnog
reda, zaštitom medonosnih staništa i širenjem modela razvijenih kroz BeeAlive 2 na
druge lokalne zajednice u Bosni i Hercegovini.
Zaključeno je da rezultati projekta predstavljaju važan iskorak ka modernizaciji
sektora pčelarstva i zaštiti biodiverziteta, ali i potvrdu da održiva rješenja nastaju
kroz saradnju lokalnih zajednica, stručnjaka, akademske zajednice, institucija i samih
pčelara. Konferencija je još jednom pokazala da budućnost pčelarstva nije vezana
samo za proizvodnju meda, već i za očuvanje biodiverziteta, sigurnost hrane, održivo
upravljanje prirodnim resursima i otpornost lokalnih zajednica na klimatske
promjene
